ARAŞTIRMA VE EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
  • Neredeyim :

Arguvan Türküleri

ARGUVAN TÜRKÜLERİ

Envanter Numarası : 01.0021
Kayıt Tarihi : 13.03.2013
Diğer Adları : Arguvan Havası, Dede Makamı, İçeri Makamı
Somut Olmayan Kültürel Miras Alanı/Alanları : Gösteri Sanatları, Sözlü Gelenekler ve Anlatımlar
Coğrafi Dağılımı (Bildirimde Bulunan İller) : Malatya

Malatya ilinin Arguvan ilçesinde söylenen türkülere Arguvan türküleri denir. Alevi-Bektaşi Türkmen kültürünün ve âşıklık geleneğinin oluşturduğu kültürel bir dokuya sahip olan Arguvan, Anadolu halk şiirinin ve halk müziğinin özellikli kaynak yörelerinden biridir. Türk halk müziği literatüründe “Arguvan ağzı” olarak isimlendirilen Arguvan türküleri, yöreye has bir söyleyiş üslubuna sahiptir. Sözlerin başında, aralarında ya da sonunda “loy”, “ölem”, “nedem”, “vay”, “anam”, “ah”, “aman”, “vah” gibi katma sözler kullanılır. Yerel ifadesiyle “amanı bol” denilen bu üslup, yöre uzun havalarının da temel karakteristiğini oluşturur. Türkülerin şiirsel yapısı incelendiğinde genellikle 8 heceli veya 11 heceli, dilinin sade ve öz Türkçe olduğu gözlemlenebilir. 
Aşk, sevgi, gurbet, özlem gibi temaların yanı sıra Alevi-Bektaşi geleneğinin etkisiyle Hz. Muhammed ve Hz. Ali’yi öven mersiyeler, Oniki İmamları anlatan düvazlar ve de Alevi-Bektaşi değer sistemini konu alan semahlar ve deyişler Arguvan türkülerinin anlam dünyasını teşkil eder. Bu yöre müziğinin geleneksel icrasında yerel halkın “balta saz”, “dede saz” olarak isimlendirdiği 12 perdeli bağlama çalgısı, el ile çalım tekniği uygulanarak kullanılır. 
Derviş Muhammed, Şah Sultan, Âşıki, Âşık Balı, Âşık Bektaş Yılmaz ve Âşık Seyit Meftuni Arguvan yöresinin müzikal kültürünün oluşmasında katkılar sağlamış önde gelen isimlerdendir.

* Metin "Geçmişten Geleceğe Yaşayan Kültür Mirasımız Türkiye Somut Olmayan Kültürel Miras Ulusal Envanteri" kitabından alınmıştır.